Tringalwadi Fort, त्रिंगलवाडी गड

 त्रिंगलवाडी किल्ला 

त्रिंगलवाडी गडाचे धरणाच्या भिंतीवरून दिसणारे दृश्य

 त्रिंगलवाडी ट्रेकचा पूर्ण विडिओ पाहण्यासाठी खालील YOUTUBE  लिंक वर क्लिक करा  

https://youtu.be/A3v69AXmZEg

महिना झाला सतत काही कामामुळे मोरधन नंतर कुठेच ट्रेक केला नाही. त्यामुळे १६ सप्टेंबरचा रविवारी कुठचा तरी ट्रेक करायचा ठरवलं होत. पण सोबत कोणी येत नसल्यामुळे, एकटा जायायचा ठरवलं. त्यासाठी मी त्रिगलवाडी ट्रेक करायचा ठरवलं.

करीरोड-दादर ते इगतपुरी पर्यंतचा प्रवासाच वर्णन:

दादर वरून सकाळी  ६. २८ ची तपोवन एक्सप्रेस पकडली. इंजिनला लागून पुढे एकच जनरल डब्बा आल्यामळे, कल्याण येईपर्यंत तुफान गर्दी झाली. कसाबसा रेटत-ओरडत इगतपुरीला उतरलो. अस वाटलं, त्यापेक्षा कसाऱ्यापर्यंत लोकल ट्रेनने येऊन. शेअर गाडीने इगतपुरीलाआलो असतो, तर परवडला असता. कमीत कमी बसून तरी आलो असतो. मग येते वेळी इगतपुरी वरून २ तास ट्रेन नसल्यामुळे, कसाऱ्यावरून आलो. २० मिनटात इगतपुरी वरून रोडने कसाऱ्याला पोहचलो.

इगतपुरी रेल्वे स्थानक ते त्रिंगलवाडी पर्यंतचा प्रवासाचं वर्णन:

सकाळी ८. ५० ला इगतपुरीला पोहचलो. बाहेर जाऊन त्रिगलवाडी साठी शेअर जीप कुठे भेटतात म्हणून विचारला असता कळल. शेअर जीप आता बंद झाल्या आहेत. त्यासाठी रिक्षा करून जायायला लागेल. मग मी एसटी आगार मध्ये गेलो. तर तिथे कळलं त्रिंगलवाडीला जायायला एकही एसटी नाही.

आता पुन्हा पाठी फिरून चहा घेऊन दुसऱ्या कुठचा ट्रेक करता येईल का विचार करायचा ठरवलं. पुन्हा पाठी रिक्षा स्टॅन्डला आलो. एका रिक्षावाल्याला पुन्हा विचारला. त्याने मला त्रिगलवाडीला रस्ता जातो  तिथे जीप आहेत का बघायला सांगितले. आता मला हि माहिती होत, जीप नाहीत आणि त्याला हि. तरी हि मी बघायला गेलो.  

त्या रस्त्यात एका बाईक वाल्याला विचारला असता, तो हि मला तेच बोलला "जीप बंद" झाल्या.  तो बोलला, मी सोडतो तुम्हाला मी हि तिथेच चाललो आहे.  त्याचा नाव अर्जुन शेलार, खरतर त्याचा लिफ्ट देण्यामुळेच मी पुढे ट्रेक करू शकलो. त्याबद्दल मी त्याचा आभारी राहील. तरी हि माझ्या मनात प्रश्न पडला. परत येताना काही वाहन नाही भेटल तर?.  मग विचार केला येईल ५ किमी चालत.

नंतर मला अर्जुन आणि इतर गावातल्याकडून कळलं, इगतपुरी वरून गावात येण्या-जाण्यासाठी गाड्या

नसल्यामुळे. गावातील बहुतेक लोक बाईक वापरतात, त्यामुळे रस्त्यात कोणाकडे हि लिफ्ट मागितली कि देतात. त्यामुळे जातेवेळी हि, मी तसाच लिफ्ट मागत गेलो.

इगतपुरी वरून त्रिंगलवाडीला कसा रस्ता जातो त्याचे वर्णन:

इगतपुरी ते त्रिंगलवाडी अंतर ५ किमी आहे. इगतपुरी रेल्वे स्थानकाचा बाहेर आल्यावर इगतपुरी एसटी स्थानकासाठी रस्ता जातो. त्या रस्त्याने पुढे गेलो असता एक चौक लागते तेथे डॉ बाबासाहेब आंबेडकरांचा पुतळा आणि बुद्ध विहार आहे. तिथून डावीकडे एक रस्ता वर जातो.  हा रस्ता त्रिंगलवाडीला जातो. रस्त्याने चालत गेलो तर अंदाजे १ ते १. ३० तास लागेल, पण रस्त्यामध्ये कुठे वस्ती लागत नाही. आणि एक छोटा घाट लागतो. 

बाइकवरून  १० मिनटात त्रिंगलवाडी गावात पोहचलो. तिथून त्यांनी मला धरणावरून चालत जायायला सांगितले. मी हि मग तिकडूनच गेलो. 

त्रिगलवाडी गाव ते त्रिगलवाडी किल्ल्या पर्यंतचा वाटेचे वर्णन:

दहा वाजता मी त्रिगलवाडी गावातून ट्रेक सुरु केला. गावामागे धरणावर एक वाट जाते. विचारात विचारात पाच  मिनटात मी धरणाजवळ पोहचलो. धरणाचा भिंतीवर आलल्यावर समोर धरणाच्या पलिकडे त्रिंगलवाडी किल्ला दिसतो. त्यासाठी आपल्याला धरणाच्या डाव्याबाजूने वाटेने जायायला लागते. त्यामुळे सतत डाव्याबाजूला डोंगर तर उजव्याबाजूला धरण लागतो.

समोर त्रिंगलवाडीचा वाटेने चालत असताना ध्यानात ठेवणे, डाव्या बाजूला लागणाऱ्या डोंगरावरती न चढता. त्याचा पायथ्याचा कडेने चालत राहणे. कारण काही ठिकाणी धरणाजवळची जमीन तारेचा कुंपण केला आहे. त्यामुळे वाट सुरवातीला धरणाच्या काठाने जाते. नंतर थोडी वरुनच जाते. गडाचा जवळ पोहचल्यावर मला लेण्याची वाडी लागली. वाडीतून १० मिनटात मी त्रिंगलवाडी गडाच्या पायथ्याचा लेणीजवळ पोहचलो

त्रिंगलवाडीतून लेणीपर्यंत पोहचेपर्यंत मला १ तास लागला. पण परत जाते वेळी ४० मिनटात गावात पोहचलो.  ११ वाजता मी लेणीजवळ पोहचलो.

पायथ्याचा लेणीचे थोडक्यात वर्णन:

गडाच्या पायथ्याशी ह्या जैन लेणी आहे. लेणीच्या आत चार दगडी खांबाचा मोठा गाभारा आहे. पण त्यातील एकच खांब अखंड आहे. गाभाऱ्याचा पुढे गुहेच्या खोलीत भगवान महावीरची मूर्ती भग्न अवस्थेत आहे.

लेणी पासून त्रिगलवाडी किल्ल्यावर जाणाऱ्या वाटेचे वर्णन: 

लेणीच्या डाव्याबाजूने गडावर वाट जाते. ह्या वाटेने मी १० मिनटात त्रिंगलगड डोंगराच्या सोंडेवर पोहचलो.

सोंडेवरून सरळ चढत गेल्यावर आपल्याला गडाच्या शिखराचा मुख्य कातळ लागतो. ह्या कातळाच्या दोन बाजूने, उजवीकडून आणि डावीकडून गडावर वाट जाते. 

मी सगळ्या ट्रेककर्स प्रमाणे डाव्या वाटेने गेलो. डाव्यावाटेने गेलो असता, आपल्याला कातळाच्या पायऱ्या आणि गडाचा दरवाजा लागतो. पायऱ्या चडून आल्यावर, समोर मारुतीची ७/८ फुटाची कातळावर कोरलेली मूर्ती दिसते आणि बाजूलाच उजवीकडे दरवाजा आहे.दरवाजाने  वर गेल्यावर आपण गडावर पोहचतो. 

बाराला दहा मिनटं असताना, म्हणजेच साधारण अर्ध्यातासात मी लेणी पासून दरवाज्याने गडावर पोहचलो.

त्रिगलवाडी किल्ल्यावरील पाहिलेल्या वास्तू:

दरवाज्याने वर आल्यावर एक वाट समोर जाताना दिसते. ह्या  वाटेने चालत गेलो असता आपण वाड्याचा अवशेषजवळ पोहचतो. 

वाड्याचे अवशेष 

ह्या पहिल्या वाड्याचा खाली थोड्या अंतरावर अजून एक वाड्याचे अवशेष दिसतात.  ह्या वाड्याचा बाजूने उजवीकडील वाट गडावर येते. ह्या वाटेचे वर्णन मी उतरतेवेळी शेवटी केले आहे. गवतामुळे मला वाडा नीट पाहता आला नाही. ह्या वाड्यांच्या व्यतिरिक्त तिथे आजूबाजूला ३ / ४  नुसते दगड रचून चौकोनी चौथरे केलेले दिसतात. पण त्यांना बघून प्राचीन अवशेष वाटत नाही.

पहिल्या  वाड्याचा येथे आल्यावर आपल्याला गडाच्या सर्वोच माथ्यावर जाताना एक वाट दिसते. ह्या वाटेने शिखर माथ्यावर पोहचता येते. पण ह्या वाटेने मी उतरलो आणि डावीकडील वाटेने पुढे गेलो. 

खांब टाकी किंवा गुहा आणि पाण्याचा तीन टाकी:

डावीकडील वाटेने पहिली मला गडावरील खांब टाकी किंवा गुहा लागली. टाकीचा बाजूला खाली एक आयताकृती टाकी लागते.  इथून वाटेने पुढे गेलो असता. मंदिर जवळ पोहचेपर्यंत, अजून दोन टाकी दिसतात. त्यातील एक जरा वाटेवरून उतरून बाजूला लागते. दोन हि टाकी बघून मी पुढे गडावरील मंदिराजवळ पोहचलो

गडावरील मंदिर:

मंदिरात दोन देवीच्या मूर्ती मध्ये गणपतीची लहान मूर्ती दिसते. मंदिराचा समोरील जागेत शंकराची पिंड आहे.  ह्या जागेच्या खाली बहुतेक समाधी सारखे दोन पाषाण दिसतात. 

शिखर माथ्यावर पोहचल्यावरचे वर्णन:

शिखर माथ्यावर जाण्यासाठी मंदिराचा पाठून माथ्यावर जाणारी वाट दिसते.त्या वाटेने मी ५ मिनटात शिखर माथ्यावर पोहचलो.  सगळे अवशेष बघून मी १२.३० ला शिखर माथ्यावर पोहचलो.

मंदिराच्या बाजूने वर आल्यावर, इथून समोर त्रंबक डोंगररांग स्पष्ट दिसत होती. इथून पुढे मी झेंड्याजवळ गेलो. तिथून त्रिंगलवाडी धरण आणि त्याचा पुढचा परिसर दिसत होता. तर त्याचा अजून डाव्या बाजूला डोंगराचा पाठी लांब कावनई  गड दिसत होता. उजवीकडे दूरवर डोंगररांग न दिसता. पठार आणि जंगल दिसत होता. डावीकडेच पाठी मध्य वैतरणा धरणाचं पाठीमागचा जलाशय दिसत होता.

पूर्ण गड पाहून झाला होता, मग माथ्यावरच जेवण करून सव्वा एकला गड उतरायला सुरवात केली. उतरतेवेळी  उजव्या वाटेने गड उतरायला सुरवात केली.  

उजव्या वाटेचे उतरतेवेळी वर्णन:

वर सांगितल्याप्रमाणे दुसऱ्यावाड्याचा बाजूने उजवीवाट वर येते. तिथूनच उतरायला सुरवात केली. 

वाड्याचा खाली आल्यावर आपल्याला कातळात कोरलेल्या तुटलेल्या पायऱ्या लागतात . पायऱ्यांचा वर आपल्याला भिंती सारखे अवशेष दिसतात. बहुतेक छोटा दरवाजा असल्यासारखे अवशेष वाटतात.  पायऱ्या  उतरतेवेळी उजव्याबाजूला एक छोटी गुहा लागते.  गुहेच्या पुढे पायऱ्या संपतात आणि वाट उजवीकडे वळते. आणि आपल्याला जेथे दोन वाटा लागतात तिथे घेऊन जाते.

२. ४० ला मी त्रिंगलवाडी गावात पोहोचलो. 

हि खालील माहिती, माझ्या आठवणी साठी मी लिहिली आहे

त्रिंगलवाडी गाव ते इगतपुरी पर्यंतचा परतीचा प्रवास कसा केला:

गावातून इगतपुरीला जातेवेळी गाडी नव्हती म्हणून चालायला सुरवात केली. गावातले बोलले वाटेत काही ना काही भेटेल. पाच मिनटं चाललो आणि तितक्यात एक डम्पर आला, त्याने मला पारदेवी फाट्याला सोडला आणि तो दुसऱ्या गावात गेला.  मग इगतपुरीच्या दिशने पुढे थोडा चाललो असता. एका बाईकवाला घाटा मध्ये चालला होता, त्यांनी मला तिथपर्यंत सोडला. पुढे मी घाट उतरू लागलो पुन्हा ५ते १० मिनटात दुसरा बाईक वाला आला. त्याने मला इगतपुरी रेल्वे स्थानकापर्यंत सोडला. अशा प्रकारे मी ३. १५ ला इगतपुरीला पोहचलो. काही गाडी नसती भेटली तरी मी ५ किमी म्हणजे साधारण १ ते दिड तास चालायची तयारी ठेवली होती. पण गावातल्याने सांगितल्याने मला गावातल्या लोकांनी लिफ्ट दिली. त्याबद्दल मी त्यांचा आभारी आहे.

 त्रिंगलवाडी ट्रेकचा पूर्ण विडिओ पाहण्यासाठी खालील YOUTUBE  लिंक वर क्लिक करा  

https://youtu.be/A3v69AXmZEg

लेणीच्या वाडीच्या अगोदर वाटेत हि शिळा दिसली, बहुतेक समाधी शिळा असावी.

गडावरील खांब टाकी किंवा गुहा आणि त्याचा बाजूला खाली टाकी दिसत आहे.

दुसरी टाकी

तिसरी टाकी

मंदिरातील मूर्ती

मंदिराच्या मागाहून शिखर माथ्यावर जाताना. हा शेंदूर लावलेला पाषाण दिसतो.

दुसऱ्या वाड्याजवळ आढळणारी खोबी

लेणीचे गाभाऱ्याचे दृश्य

गडाच्या शिखर माथ्यावरून दिसणारे दृश्य. पॅनोरमा मोड मध्ये टिपले आहे

गडाच्या शिखर माथ्यावरून दिसणारे दृश्य. पॅनोरमा मोड मध्ये टिपले आहे

गडाच्या शिखर माथ्यावरून दिसणारे दृश्य. पॅनोरमा मोड मध्ये टिपले आहे

धरणाच्या काठावरून पॅनोरमा मोड मध्ये टिपलेले दृश्य. 

 त्रिंगलवाडी ट्रेकचा पूर्ण विडिओ पाहण्यासाठी खालील YOUTUBE  लिंक वर क्लिक करा  

https://youtu.be/A3v69AXmZEg

Mordhan fort मोरधन किल्ला

 मोरधन किल्ला 

मोरा किंवा मोरधन डोंगराच्या पठारावरून मोरधन गडाचा काढलेला फोटो.  गड उत्तरदक्षिणेला  लांब पसरलेला दिसतो.

मोरधन ट्रेकचा पूर्ण विडिओ पाहण्यासाठी खालील YOUTUBE  लिंक वर क्लिक करा  

https://youtu.be/Lng26JpXpEA

  

ह्या वर्षीच्या पावसाळ्यातील हा पाचवा ट्रेक होता. पण ह्या अगोदरचा ट्रेकपेक्षा ह्या ट्रेकला मिळालेला पावासाचा अनुभव आणि गड माथ्यावर लागणारा जोराचा वारा, ढगांचा खेळ, खूप सुंदर होता. गडावरील अवशेष पाहता, हा टेहळणीचा  किल्ला असल्याचे कळून येते.

प्रवासाचे वर्णन:

शुक्रवारी रात्री आमचा, रविवारी १२ ऑगस्टला मोरधन करायचा ठरल्यामुळे, आम्हाला एक्सप्रेस ट्रेनची तिकीट भेटली नाही. त्यामुळे आम्ही कसारा लोकलने जायच ठरवले. मी सकाळी ५. १२ ची कसारा पकडली, प्रणव आणि विनय डोबवलीला भेटले. ७. ४० ला आम्ही कसारा पोहचलो. तिथेच आम्ही नाश्ता करून. कसारा स्थानकातून शेअर गाडीने अर्ध्यातासात घोटीला पोहचलो.

कसारा ते घोटी अंतर २५ किमी आहे, त्यासाठी गाडीवाले प्रत्येकी ४० रुपये घेतात. पण तो अर्धातासाचा प्रवास अनुभवून, भुसावळ पॅसेंजरने सरळ घोटीला आलो असतो तर परवडलं असत. असे मला वाटत होते. घोटी स्थानकातून खैरगाव साठी एसटी नाही. त्यासाठी शेअर गाडीने किंवा खाजगी रिक्षा करून जायला लागते. किंवा एसटीने देवळे गावात उतरून खैरगाव साठी शेअर किंवा रिक्षाने जावे. घोटी ते खैरगाव अंतर अंदाजे ५ते ६ किमी असेल. त्यासाठी रिक्षावाल्यालाने आम्हाला ३०० रुपये घेऊन जरा लुबाडलच, हे प्रवास केल्यानंतर आम्हाला कळून आले. येतेवेळी आम्ही गावातीलच एकाचा गाडीने आलो त्याने १५० रुपये घेतले. पण जर शेअर गाडीने आलो असतो, तर अंदाजे प्रत्येकी २० ते ३० रुपये घेत असतील. असा माझा अंदाज आहे.

गडाच्या वाटेच वर्णन:

सव्वा दहा वाजता आम्ही खैरगावातील शाळेजवळून ट्रेकला सुरवात केली. शाळेजवळ वाटेत मध्येच झाडाखाली उघड्यावर गणपतीची थोडी प्राचीन अशी मूर्ती दिसते. तिथून पुढे, गावातून आम्ही वाट विचारत ५ मिनटात, गावाचा पाठीमागे बाहेर आलो.

गावातून  बाहेर गडाचा दिशेने आलो असता. मोरधन गडाची किंवा मोरा डोंगराची एक सोंड गावाचा दिशेने आलेली दिसते. ह्या डोंगराच्या वर आपल्याला मोरधन गडाचा मुख्य डोंगर दिसतो. सोंडेवरील ह्या वाटेने आपण, न चुकता डोंगर चढायला लागतो. वर चढल्यावर वाट डावीकडे वळत डोंगराची घळ लागते, तिथे घेऊन जाते.  इथून आपण ५ ते १० मिनटात डाव्याबाजूचा पठारावर पोहचतो.

मोरा किंवा मोरधनच्या डोंगराचा पठार:

आम्ही तासाभरात पठारावर पोहचलो. पठारावरून आपल्याला मोरधन गडाचा मुख्य डोंगर सरळ उत्तर दक्षिणेला लांब पसरलेला दिसतो. तसेच पठारावरून पलीकडील दरणा जलाशय दिसतो. सुसाट सुटलेल्याला वारा आणि पावसाचा थोडावेळ आनंद घेऊन, आम्ही गडावर जाण्यासाठी पुढे चालू लागलो.

पठारावरून गडामाथ्यावर जाणारी वाटेचे वर्णन:

पठारावरून एक वाट सरळ पुढे जाताना दिसते. पण गडावर जाण्यासाठी वाटेने सरळ पुढे न जाता, आपल्या उजव्या बाजूला जेथे मोरधन गडाचा मुख्य शिखर सुरवात होतो. तिथूनच बरोबर खाली वाट आहे, हे लक्षात ठेवणे. कारण पठारावरून येणारी मोठी वाट सरळ पुढे जाते, त्यामुळे उजव्याबाजूची हि छोटी वाट दिसत नाही. त्यामुळे चुकून तुम्ही सरळ जाणाऱ्या वाटेने पुढे जाऊन चुकू शकता.

उजव्याबाजूची हि वाट, डावीकडे वर नागमोडी वळून सरळ न चुकता गडावर घेऊन जाते. ह्या वाटेने आपण  पाऊण ते एक तासात गडाच्या माथ्यावर पोहचतो.

गड माथ्यावरील वर्णन:

गडाच्या माथ्यावर पोहचल्यावर, आम्ही उजवीकडचा माथा जवळ आणि लहान असल्यामुळे. पहिलं त्यादिशेला गेलो. उजव्या माथ्याचा टोकाला, आपल्याला एक चौथऱ्याचे अवशेष आढळतात.  ह्या बाजूला माथ्यावर बाकी काही अवशेष नसल्यामुळे, आम्ही पाठीमागे फिरून डावीकडे गेलो.

डावीकडील माथा दक्षिणेला लांबवर पसरलेला आहे. ह्या बाजूला तुम्ही गडमाथ्यावर ज्या वाटेने येतात.  त्याचा डाव्या बाजूला, काही अंतरावर गडावरील एकमेव पाण्याचे टाके लागते. टाकीच्या पुढे दक्षिणेला गड माथा अजून लांब पसरलेला आहे. पण आम्ही वाचलेल्या माहितीनुसार टाकीच्या पुढील माथ्यावर काही अवशेष नाहीत. म्हणून आम्ही इथूनच मागे फिरून गड उतरायला सुरवात केली.

तसेही गडमाथ्यावर आलेले ढग आणि गवतामुळे अवशेष ओळखणे जरा अवघडच होते. त्यामुळे आमचा चुकून एकाद-दुसरा अवशेष राहून गेले असतील.

थोड्यावेळा साठी माथ्यावरून ढग बाजूला झाल्यामुळे गडा खालील परिसर दिसू लागला. गडाचा पश्चिम बाजूला आपल्या खैरगाव, घोटीचा परिसर दिसतो. पूर्वेला दरना जलाशयचा सुंदर परिसर सतत दिसतो. ढगांमुळे आम्हाला गडावरून आजूबाजूच्या परिसरातील किल्ले दिसले नाहीत. गडावर पाऊस आणि जोराचा वारा लागत होता. वारा एवढ्या जोरात वाहत होता, कि मध्येच आम्हाला त्याचा प्रवाहात ढकलत होता. त्यामुळे आम्ही जास्त करून गडाचा कडेला जाणे टाळले. 

थोडक्यात प्रवासाबद्दल 

• मुंबई ते कसारा लोकल ट्रेन ने कसारा उतरावे 
• कसारा ते घोटी अंतर २५ किमी आहे. त्यासाठी शेअर गाडी असतात. प्रत्येकी ३० रुपये घेतात. 
• किंवा भुसावळ पॅसेंजर घोटी ला १० वाजता पोहचते. हा प्रवास शेअर गाडी पेक्षा उत्तम पडेल. 
• घोटी ते खैरगाव अंतर ५ते ६ किमी आहे. 
• घोटी वरून खैरगाव साठी शेअर गाडी भेटतात किंवा खाजगी रिक्षा करून जाणे. 
• स्वतःची गाडीने  मुंबई ते नाशिक महामार्गावरून घोटीला, घोटी -शिर्डी रस्त्याने देवळे गावातून खैरगाव गाठावे. 

मोरधन ट्रेकचा पूर्ण विडिओ पाहण्यासाठी खालील YOUTUBE  लिंक वर क्लिक करा  

https://youtu.be/Lng26JpXpEA

Kavnai fort कावनई गड

कावनई 

कपिलधारा तीर्थक्षेत्रा मधून दिसणारे कावनई किल्ल्याचे दर्शन

दोन महिन्या अगोदर विनय त्याचा कार्यालयातील सहकाऱ्यांना कावनई किल्ल्यावर घेऊन जाणार होता, त्याचा सोबत मी हि जाणार होतो. पण काही कारणामुळे विनय जाऊ शकला नाही. त्यामुळे आमचा कावनई राहिला आणि आमच्या ग्रुपमध्ये बहुतेक सगळ्यांचा झाला होता. रविवारी विनय आणि मी दोघांनी कावनई ट्रेक करायाचा ठरवलं. त्यासाठी कसा जायचा सगळी माहिती इंटरनेट वरून काडली. त्यानुसार आम्ही सकाळी ६ ची गीतांजली एक्सप्रेस पकडून इगतपुरीला उतरायचा ठरवलं. मी दादर वरून तर विनय ने कल्याण वरून ट्रेन पकडली. आम्ही ठरल्याप्रमाणे एकाच साधारण डब्ब्यात चढलो. गाडीला गर्दी खूप होती त्यामुळे आम्हाला बसायला नाही मिळालं. आम्हाला इगपुरीला पोहचायला ८. ४५ वाजले. इगतपुरीला आम्ही नाश्ता करून घोटीला जाण्यासाठी शेअर रिक्षा पकडली.  रिक्षा वाले इगतपुरी ते घोटी प्रत्येकी १० रुपये घेतात. पुन्हा घोटी वरून आम्ही st ने न जाता शेअर रिक्षाने वाकीला गेलो. घोटी ते वाकी शेअर रिक्षा प्रत्येकी १० रुपये घेते.  वाकी ते कावनई अंतर ५ कि मी आहे. रिक्षावाल्याला आम्ही वाकी वरून कावनई पर्यंत किती घेईल विचारले असता त्याने आम्हाला १५० रुपये सांगितले. त्यामुळे आम्ही वाकी गावातून कावनई किल्ल्या पर्यंत रस्त्याने चालत गेलो.

आम्हाला कावनई गावात पोहचाल १ तास लागला. 

हा ट्रेक मी जानेवारी मध्ये केला आणि ब्लॉग मार्चचा पहिल्या आठवड्यात  लिहीत आहे त्यामुळे चुकून एकाद  दुसरी गोष्ट स्मरणात नसेल राहिली. ती येथे नमूद नसेल केली. पण बहुतेक मी बरोबरलिहले केले आहे.

वाकी गाव किव्हा वाकी फाटा. आणि येथून दिसणारा कावनई 

Add caption

ह्या टाकीचा तिकडून आम्ही शेतातील वाट धरली. शेतातून काढलेला फोटो

मुंबई ते कावनई गाव कसे पोहचावे

कावनई ला जाण्यासाठी मुंबईहून घोटीला पोहचावे. मुंबई ते घोटी अंतर १२८ किमी आहे.  पण जर तुम्ही रेल्वेने जाणार असाल तर मुंबईहून इगतपुरीला जावे.  तिकडून घोटीला जायायला शेअर रिक्षा उभ्या असतात. पुढे घोटी वरून वाकी गावाला जाणाऱ्या शेअर रिक्षा उभ्या असतात त्याने वाकी फाट्यावर उतरावे. तिकडून कावनई ५ किमी वर आहे. घोटीला जाण्यासाठी भुसावळ पॅसेंजर ट्रेन आहे पण ती ट्रेन घोटी स्थानकात पोहचायला १० वाजतात त्यामुळे  तुम्हाला पुढे उशीर होऊ शकतो. त्यासाठी सकाळी गीतांजली किंवा तपोवन एक्सप्रेस पकडून इगतपुरीला उतरावे.

गडावर जाणारी वाट

कावनई गावाचा अगोदर कपिलधारा आश्रम लागतो त्याचा पुढे १ किमी वर कावनई गाव आहे. कावनई किल्ल्यावर जायायला कावनई डोंगराची एक सोंड गावात जाते त्या सोंडेवरुनच वाट गडावर जाते. गडावर जाणारी वाट मुरलेली. सोंडेवरून वर गेल्यावर सोंडेचा एक छोटा टेकाड लागते. तिकडे गडाचा वरील कातळ लागतो.  तिकडून वाट डावीकडे फिरते ती वर जात उजवीकडे फिरते. ती थेट गडाचा दरवाजा जवळ घेऊन जाते. आम्ही रस्त्याने चालत आल्यामुळे गाव लागायचा आधीच थोड्या अंतरावर रस्त्याला एक उंच सिमेंटची पाण्याची टाकी लागली . तिकडून आम्ही  उजवीकडे शेतात जाण्याऱ्या वाटेने जाऊन. सोडेंच्या दिशेने चालत गेलो.

गडाचा दरवाजाजवळ चडतेवेळी सुरवातीला काही दगडाच्या पायऱ्या आहेत त्या अजून चांगल्या आहेत पण त्याचा वरती दरवाजा जवळील पायऱ्या पूर्ण उध्वस्थ झाल्या आहे.  पण काही गडदुर्ग प्रेमीने तिथे १ लोखंडी शिडी लावली आहे त्यामुळे चढायला सोपे पडते. 

 गडाचा सोंडेवरून दिसणारा बुरुज, हिथे कातळापाशी आल्यावर वाट डावीकडे जाऊन वर उजवीकडे दरवाजा जवळ घेऊन जाते.

गडाचा मुख्य दरवाजा

मुख्य दरवाजाचा आत उजव्या बाजूला लागणारी गुहा 

डोंगराची गावात गेलेली सोंड

गडाचा मुख्य दरवाजाचा आतील पायऱ्या

गडावर पाहण्यासारखे ( मी गडावर जे काही पहिले, ते मी तुम्हाला सांगत आहे)

वाट चडून आल्यावर आपल्याला पहिला गडाचा दरवाजा लागतो. दरवाजा जवळ उजव्याबाजूला एक छोटीशी गुहा आहे. दरवाजातून वर आल्यावर काही पायऱ्या लागतात. थोडा वर गेल्यावर आपण गडाचा माथ्यावर पोहचतो. गडाचा माथ्यावर पोहचायला आम्हाला १ तास लागला.  गडाचा घेर जास्त नाही त्यामुळे गडाचा माथा हि फिरायला जास्त वेळ लागत नाही. पण गडाचाचा माथ्यावर आल्यावर डावीकडे गडचडतेवेळी दिसणारा बुरुज लागतो तिकडे एक वाट जाते, हि वाट मंदिराचा पाठून कड्यावरून जाते आणि एक वाट उजवीकडे तळ्याजवळील मंदिराजवळ जाते. आम्ही पहिला डावीकडे बुरुजाकडे गेलो. तिकडून आम्ही त्या डाव्यावाटेनेच पुढे गेलो. डाव्या वाटेने पुढे तुम्ही गडाचा दुसऱ्या सोंडेकडे पोहचतात.  ह्या सोंडेचा टोकाला पोहचायचं आधी तुम्हाला २ते ३ पाण्याचा टाकी  लागतात. पहिली एक मोठी टाकी कडेवर एक बाजूला भिंत बांधून बांधली आहे. आणि थोडा पुढे वर डाव्या हाताला  दुसरी छोटी टाकी लागते. ह्या दोनी टाकीतील पाणी खराब शेवाळ बांधलेले दिसते.  तिकडून सरळ पुढे चालत गेलो असता अजून एक मोठी पाण्याची सुखलेली टाकी लागते.पण हि टाकी खोल दिसत नाही  तर सपाट दिसते त्यामुळे ती टाकी असावी का अन्यथा दुसरा काही शंका येते. आणि कडेवर तुम्हाला एक बुरुज हि लागतो.  ह्या तिन्ही टाक्या आणि बुरुज जवळ जवळच आहेत. 

डाव्या वाटेने जाताना गडावरून कपिलधारा तीर्थक्षेत्राचा पूर्ण दृश्य दिसते.  बुरुजाचा जवळच एक वाट थोडी खाली जाते. तिकडे एक कातळात झऱ्या जवळच खोदलेली छोटीशी २ हात रुंद टाकी आहे. अजून हि कातळातून छोटीशी पाझर लागलेली होती. ते पाणी टाकीत साचत होते. टाकीतील पाणी साफ आणि स्वच्छ दिसत होते.  त्यामुळे हे पाणी पिण्यायोग्य वाटत होते. माझ्या आता नक्की स्मरणात नाही पण बहुतेक तिकडेच खाली किंवा वर कातळात कोरलेल्या झिजलेल्या पायऱ्या हि दिसतात.  

पुन्हा वर वाटेवर आल्यावर एक वाट खाली सोंडेजवळ उतरते. आम्ही खाली जाऊन बघून आलो पण एके ठिकाणी ३० ते ४० फुटाचा मोठा कातळ लागतो.  माझ्या अंदाजे बहुतेक तिकडे पूर्वी दोर लावून उतरत असावे असा अंदाज येतो. कारण तेवढा कातळ उतरल्यावर सोंडेवरून सरळ खाली जायायला वाट दिसते. हि वाट तुम्हाला कावनई गावाचा साधारण १. ३० किमी आधी रस्त्यात भेटते. घाटात वर आल्यावर हि सोंडेची वाट दिसते.

टाकी आणि बुरुज बघून झाल्यावर.  सपाट टाकीजवळ आल्यावर वाट डावीकडे वळते ती जवळच मंदिराजवळ घेऊन जाते. सपाट टाकीजवळ येताच आपल्याला डावीकडे वर मंदिर दिसते.  मंदिरामध्ये देवीची मूर्ती आहे. आणि मंदिराचा समोरच तळ आहे .  तळ्याचा लगत उजव्याबाजूने वाट जाते. ती वाट पुढे तळ्याचा बाजूला उघड्यावर महादेवाचा पिंडी जवळ घेऊन जाते.  पिंडीचा बाजूला घराचे/ वाड्याचे  पडके अवशेष दिसतात. त्याच वाटने पुढे थोड्याच अंतरावर डावीकडे आजून एका घराचे/ वाड्याचे अवशेष दिसतात. तीच वाट पुढे मुख्य दरवाजा जवळ जाते.

गडावर बघण्यासाठी एवढेंच  अवशेष आहेत. त्यामुळे गड साधारण अर्धा ते एक तासात बघून होतो.

पण गडावरून दक्षिणे कडे पहिले असता नाशिक जिल्यातील कळसुबाई डोंगराची रांग दिसते. तर उत्तरेकडे थोडा डाव्या बाजूला पाहिल्यावर भास्करगड, हरिहर आणि त्रंबकगड आणि अप्पर वैतरणाचा जलाशय दिसतो. समोर उत्तरेला अंजनेरी दिसतो आणि गडाचा समोर मुखाने गावाचा धरण.

आम्ही जेवण करून तासाभराने निघालो. आम्हाला गड उतरायला पाऊण तास लागला.  पुन्हा आम्ही कावनई गावात न उतरता पुन्हा आलो त्यामार्गे रस्त्याला आलो. तिकडून आम्ही कपिलधारा तीर्थक्षेत्र दर्शनाला गेलो. कपिलधारा मध्ये आम्ही बराच वेळ थांबून विश्रंती घेतली आणि पुन्हा परतीचा मार्गाला चालू लागलो.

जाते वेळी आम्ही २ ते २.५० किमी चालत गेलो. तितक्यात आम्हाला  जवळच तेथील गावातील  एक रिक्षावाला घोटी ला जात होता. त्यामुळे तेवढा आमचा चालायचा वेळ वाचला. रिक्षावाल्याने शेअर मध्ये सोडल्याने आमच्या दोघांचे ३० रुपये घेतले. आम्ही ४.४५ पर्यंत इगतपुरीला पोहचलो. इगतपुरीहुन ५ ची एक्सप्रेस ट्रेन पकडून आम्ही मुंबईचा दिशेने निघालो.

गडावरून दिसणारे कपिलधारा तीर्थक्षेत्राचा दृश्य

गडावरून दिसणारे कपिलधारा तीर्थक्षेत्राचा दृश्य

गडाचा कडेवर भिंतबांधून बांधलेली टाकी

गडावरील दुसरी टाकी. हिथून तुम्हाला मंदिर दिसते.

गडाचा दुसरा बुरुज

कातळात खोदलेल्या पायऱ्या

कातळातुन पाझरणाऱ्या झऱ्या जवळ खोदलेली छोटी टाकी. ह्या टाकीतील पाणी पिण्या साठी स्वच्छ होते.

गडावरील तिसरी कमी खोल अशी सपाट टाकी. हि टाकी बघितली असता मला हि टाकी आहे का अन्य दुसरा काही होता याची शंका होती.

गडाची दुसरी सोंड . हिथे आम्ही खाली जाऊन बघितले असता हा ३० ते ३५ फुटाचा कातळ होता त्या नंतर सरळ वाट सोंडेवरून खाली जात होती. खालच्या फोटोत दिसेल तुम्हाला.

हि सोंड तुम्हाला कावनई चा छोट्या घाट रस्त्यावर घेऊन जाते

मंदिरासमोरील तळे आणि बाजूला उजवीकडून वाड्याचे अवशेष आणि महादेवाचा पिंडी कडे घेऊन जाणारी वाट.

गडावरील मंदिर आणि त्यासमोरील तळे

 

गडावरील वाड्याचे अवशेष

   

वाड्याचे अवशेष आणि महादेवाची पिंड

गडावरून दिसणारी कळसूबाईची रांग . आणि गडावरील मंदिर आणि वाड्याचे अवशेष

गडावरून दिसणारे हरिहर,भास्कर गड आणि अप्पर वैतरणा जलाशय

कपिलधारा तीर्थक्षेत्र मध्ये तीर्थक्षेत्राची आणि कावनई गावाची माहिती दिलेली आहे